تأثیر توان پشتیبانی از تولید ملی با تأکید بر دانش و فناوری‌های همگرا در بازدارندگی همه‌جانبۀ دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جامع امام حسین (ع)

2 استاد

چکیده

سیر تحولات فضای رزم همواره با آخرین دستاوردهای دانش علمی و فناوری بشر همگام بوده است و بالطبع ظرفیت‌سازی در بخش دفاعی رابطۀ تنگاتنگی با توان هر کشوری در تولید دانش علم و فناوری به‌ویژه فناوری نوین نظامی دارد؛ از سوی دیگر این دستاوردهای علمی همواره در قالب مفاهیم علمی و فناوری‌ها در شکل‌دهی به فضای رزم ایفای نقش کرده‌اند و هدف این پژوهش بررسی تأثیر مؤلفه‌های ‌فناوری همگرا در ارتقاء پشتیبانی از تولید ملی در برابر تهدیدات ناهمتراز است؛ در ادامه با استناد به اسناد بالادستی و آرای اندیشمندان حوزه‌های مختلف از جمله نظامی و اقتصادی، شاخص‌های این عامل استخراج و چارچوب مفهومی مطالعه طراحی و با بهره‌گیری از پژوهش آمیخته با روش توصیفی و استنباطی انجام شد. جامعۀ آماری این تحقیق شامل: اساتید دانشگاه و دانشجویان دانشگاه عالی دفاع ملی، متخصصان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مجمع تشخیص مصلحت نظام و مرکز پژوهش‌های مجلس بوده است که با مراجعه به نمونه‌ای از آن‌ها به تعداد 93 نفر، امر گردآوری اطلاعات، انجام شد؛ و در آزمون فرضیات با استفاده از فرمول مجذور کا برای مشخص کردن معناداری استفاده شد و در خصوص میزان اهمیت وزنی شاخص‌ها با استفاده از رتبه‌بندی فریدمن، مشخص شد که در قالب الگوی بازدارندگی همه‌جانبۀ دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدید نامتقارن، جهت پشتیبانی از تولید ملی و تداوم آن، به ترتیب اهمیت «توانایی حفظ زیرساخت‌های حیاتی»، «توان تولید و تأمین فناوری‌های حساس نظامی»، «توان ظرفیت‌سازی صنعتی»، «توان مدیریت بهینۀ منابع» و «توان بهره‌گیری از مدیریت دانش» نقش بسزایی داشتند.

کلیدواژه‌ها


امام خمینی(ره)، روح‌الله (1378)، صحیفۀ نور. ج 16 تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

امام خامنه‌ای (مد ظله العالی)، سیدعلی، بیانات، قابل دسترس در سایت رهبری         www.khamenei.ir

تلیس، اشلی(1383)، سنجش قدرت ملی در عصر فراصنعتی، تهران: ابرار معاصر.

حکیم، امین؛ فرشچی، علیرضا (1391)، کاربرد فناوری‌های همگرا در شکل‌دهی به فضای رزم آینده، تهران: مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی سپاه دانشگاه امام حسین(ع).

دلاور، علی (1383)، روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، چاپ 16، تهران: نشر ویرایش.

عامریون (1385)، مجموعه مقالات همایش بین‌المللی بهداشت و امداد بسیج جامعۀ پزشکی، تهران.

عین القضاتی، علیرضا (1395)، فناوری‌های نوین همگرا (مفاهیم، مدل، ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌ها)، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

کریمی، حمید (1387)، فناوری و توانمندی­های نظامی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

کریمی، حمید (1391)، تبیین الگوی بازدارندگی همه‌جانبۀ دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدید ناهمتراز، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

Ahmad A. (2005) Defense And Security Applications Of Convergence, A book chapter in "Toward Understanding Science and Technology Convergence" Science & Technology Foresight Directorate, Office of the National Science Advisor, Privy Council Office, Government of Canada.

Arquilla, J., and D. Ronfeldt (1997), “In Athena’s Camp: Preparing for Conflict in the Information Age”, Santa Monica, Calif.: RAND, MR-880- OSD/RC.

Khalilzad, Z., White, J., Marshall, Andy W. (1999) Strategic Appraisal, The Changing Role of Information in Warfare, RAND Corporation.