محاسبۀ قدرت نظامی با استفاده از فرمول‌های قدرت ملی کشورها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام

چکیده

کشورها در عرصۀ بین‌الملل در پی کسب قدرت بیشتر و اعمال نفوذ بر سایر کشورها جهت تحمیل اراده و کسب منافع خود هستند؛ گاه این نزاع قدرت، چهرۀ خشن به خود گرفته و تبدیل به یک نزاع نظامی تمام‌عیار می‌شود؛ بدین جهت دانشمندان حوزه‌های سیاسی و ژئوپلیتیک سعی در تعیین عوامل قدرت‌آفرین برای کشورها و سنجش میزان قدرت کشورهای مختلف نسبت به یکدیگر خصوصاً در حوزۀ قدرت نظامی کرده­اند که ماحصل سعی و تلاش اندیشمندان تعریف فرمول‌های مختلف سنجش قدرت کشورها از جمله قدرت نظامی شده است؛ در این مقاله سعی شده تا طی انجام پژوهشی بنیادی ـ کاربردی ضمن مطالعۀ منابع کتابخانه‌ای به بررسی فرمول‌ها و تعریف‌های مطرح شده برای سنجش قدرت پرداخته و با استفاده از روش تحلیلی توصیفی این موضوع بررسی شود که آیا در دنیای واقعیت با استفاده از این فرمول‌ها می‌توان قدرت یک کشور را نسبت به کشور دیگر سنجید یا خیر؟ محققان در نهایت به این نتیجه رسیدند که فرمول­های موجود امکان سنجیدن دقیق قدرت نظامی یک کشور نسبت به کشور دیگر را ندارد؛ لذا با استناد به پژوهش‌های انجام شده اقدام به پیشنهاد فرمول زیر کردند:
MP= UP.NP/100(AP+GP+SP+PP+RP+ARP+HFP)+NW±WW+NDT+NWG

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

ابوالحسنی، سید رحیم (1386)، مشارکت سیاسی، تهران: بنیاد حقوقی میزان.

احمدی پور، زهرا (1382)، نظامی سیاسی منطقه‌ای، جزوۀ درسی، دانشگاه تربیت مدرس: چاپ نشده.

اعظمی، هادی (1383)، الگویابی نظام قدرت در آفریقا، تهران، رسالۀ دکترای دانشگاه تربیت مدرس.

حافظ نیا، محمد (1389)، قدرت و منافع ملی مبانی، مفاهیم و روش‌های سنجش، تهران: نشر انتخاب.

حافظ نیا محمدرضا (1379)، مبانی مطالعات سیاسی ـ اجتماعی، جلد1، قم: انتشارات سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیۀ خارج از کشور.

حافظ نیا محمدرضا (1385)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی.

حافظ نیا محمدرضا (1390)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، تهران: انتشارات امیرکبیر.

حافظ نیا، محمدرضا، کاویانی، مراد (1383)، افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات سمت.

رستمی، ابراهیم، (1393)، تحلیل عناصر قدرت از منظر مکتب رئالیسم با تأکید بر نظریۀ ‌هانس مورگنتا، تهران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

زارعی، بهادر (1394)، بنیادهای نظری جغرافیای سیاسی با تأکید بر اسلام و ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

زرقانی، سید هادی (1391)، سنجش و رتبه‌بندی قدرت ملی کشورهای جهان اسلام، فصلنامۀ مطالعات جهان اسلام سال اول، شمارۀ دوم، تهران.

زرقانی، هادی (1388)، مقدمه‌ای بر قدرت ملی، مبانی، کارکردها، محاسبه و سنجش، تهران: انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.

سیف زاده، سید حسین (1368)، نظریه‌های مختلف در روابط بین‌الملل، تهران: نشر قومس.

صادقی، علی (1391)، تبیین نقش دولت الکترونیک در افزایش قدرت ملی ایران، رسالۀ دکترای دانشگاه تهران.

فرانکل، جوزف (1376)، روابط بین‌الملل در جهان متغیر، ترجمۀ عبدالرحمان عالم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.

فراهانی، مرتضی (1393)، رتبه‌بندی قدرت ملی کشورهای خاورمیانه با استفاده از تصمیم‌گیری چند شاخصۀ جبرانی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

کاظمی علی‌اصغر (1373)، روابط بین‌الملل در تئوری و عمل، چاپ دوم، تهران: نشر قومس.

نبوی، سید عباس (1388)، فلسفۀ قدرت، چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سمت.

واثق، محمود؛ رضایی، داوود؛ چناری، سمیرا (1396)، تأثیر اقلیت‌های فضایی بر قدرت ملی، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دورۀ 49، شمارۀ 3،: 675 ـ 691.

Him kim, hyung, 2010. Comparing Measures of National Power, International Political Science Review 31(4) 405–427.

Gharehbaghian, Morteza 2008, An Estimation of Level of Development, Islamic reseaech snd training Institute.

Goldstein, Joshuas, 1999; International Relations, New York, long Man.

Jablonsky, David, 1997; Natioal Power, Para Meters, International, Interactions, Tajlort & Francis.

Tellis, Ashley. J, Janice Bially, Chistopher Layne, Melisa Mcpherson, 2000; Measuring National Power in the Postindustrial, Age, Rand Crop.