نقش و تأثیر راهبرد موشکی آمریکا بر راهبرد موشکی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 دانشگاه پیام نور

چکیده

در آغاز هزارۀ جدید گسترش تروریسم در منطقه و جهان موجب افزایش ناامنی و تهدید صلح و امنیت جهانی شده و به‌ویژه ثبات آسیای جنوب غربی را با تردید جدی رو به رو ساخته است؛ علاوه بر این، این منطقه از جهان به‌خصوص پس از جنگ جهانی اول همواره با بحران­های متعددی روبه­رو بوده است؛ این موضوع باعث شده است تا کشورهای منطقه با استفاده از تسلیحات متعارف و غیرمتعارف به دنبال تأمین امنیت و ایجاد بازدارندگی پیش روند؛ جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ اما با وقوع انقلاب اسلامی و تغییر و تحولات بنیادی در مناسبات بین­المللی نظام جدید، هم­پیمانان سابق آن (رژیم اشغالگر قدس و آمریکا) که در رژیم گذشته تسلیحات نظامی در اختیار آن قرار می­دادند، به دشمنان جدید تبدیل شدند. در نتیجه، نظام جدید به‌خصوص در طول دوران دفاع مقدس از به‌روز گردانی تسلیحات نظامی به‌ویژه نیروی هوایی خود بازماندند؛ این موضوع باعث شد تا ایران به منظور افزایش قابلیت­های دفاعی و کسب قدرت نظامی بازدارنده به سریع­ترین و کم هزینه­ترین راه­های موجود متوسل شود؛ در این راستا، موشک­ها تسلیحات مناسبی برای دست­یابی به هدف مذکور با کمترین میزان سرمایه­گذاری زیربنایی محسوب می­شوند؛ بر این اساس پرسش اصلی این است که راهبرد موشکی آمریکا چه نقش و تأثیری بر راهبرد موشکی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ در راستای پاسخ به پرسش مذکور با بهره­گیری از اسناد و منابع کتابخانه­ای موجود و استفاده از تحلیل توصیفی پس از پرداختن به نقش موشک­ها در ایجاد بازدارندگی به بررسی راهبردها و توانمندی­های آمریکا و جمهوری اسلامی ایران می­پردازیم. نتایج و یافته­های پژوهش حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران به‌دلیل تقابل ایدئولوژیکی و امنیتی با آمریکا به دنبال دست­یابی به فناوری­های پیشرفته موشکی به‌منظور بازدارندگی و افزایش قابلیت­های دفاعی خود است.

کلیدواژه‌ها


اندیشکدۀ راهبردی تبیین (1396)، «چمن‌زنی» و راهبرد بازدارندگی رژیم صهیونیستی، اهداف و ضرورت مقابله، قابل دسترس در:

http://tabyincenter.ir/wp-content/uploads/2017/11/B5-21997.pdf

عسکر خانی، ابومحمد (1377)، سیری در نظریه‌های بازدارندگی، خلع سلاح و کنترل تسلیحات هسته­ای، مجلۀ سیاست دفاعی، شماره 25: 48 ـ 19.

عسکرخانی، ابومحمد (1383)، رژیم­های بین­المللی، تهران: ابرار معاصر.

قوام ملکی، حمیدرضا (1390)، نقش موشک­ها در راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامۀ رهنامۀ سیاست‌گذاری، سال دوم، شماره 3.

مولایی، حسن (1392)، بررسی قطعنامه موشک در سازمان ملل متحد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی مالک اشتر.

"Iran to stage missile  wargames from Monday," Agence France  Presse, 26 June 2011; "Iranian  Wargames Warn West," Euronews, 28 June 2011, www.youtube.com; Sean O'Connor, "Iranian Missile Silos," IMINT & Analysis, 20 February 2008, geimint.blogspot.com

"Iran's Nuclear and Missile Potential: A Joint Threat Assessment by U.S. and Russian Experts," EastWest Institute, May 2009, pp. 7-8, www.ewi.info

"New START Treaty Aggregate Numbers of Strategic Offensive Arms," Fact Sheet of the Bureau of Arms Control, Verification and Compliance, 30 November 2012, www.state.gov

"U.S. Nuclear Negotiator: If Iran Can't Get the Bomb, Its Ballistic Missiles Will be ‘Almost Irrelevant," MRC TV, February 5, 2014, www.mrctv.org

Adam Kredo, "Obama to kill Navy's Tomahawk programs in budget decimation," Washington Times, March 25, 2015 www.washingtontimes.com

Air Force Global Strike Command, - Units, www.afgscaf.mil

Wolf, Amy F. "Conventional Prompt Global Strike and Long-Range Ballistic Missiles: Background and Issues," Congressional Research Service, Report R41464, 10 January 2013

Cordesman, Anthony H. "Iranian Weapons of Mass Destruction: Capabilities, Developments, and Strategic Uncertainties," Center for Strategic and International Studies, 14 October 2008, www.csis.org

Brendan McGarry, "Pentagon Wants Missile Defense Upgrades, Not East Coast Site," Dod Buzz, May 26, 2015, www.dodbuzz.com

David Holloway and Theodore  Postol, "Comments on 'Iran's Ballistic Missile Potential': A Paper by David Montague, Uzi Rubin, and Dean  Wilkening," 22 August 2009, www.ewi.info

Richardson, Doug, " Safir satellite launch vehicle is non-military, claims Iran," Jane's Missiles and Rockets, March 1, 2015

Barrie, Douglas, "Iranian Cruise Effort," Aviation Week and Space Technology, 2 February 2004.

Elizabeth Leigh, "Northrop Awarded $99 M Minuteman Safety Check Contract," Gov Con Wire, May 13, 2015, www.govconwire.com

Erdbrink, Thomas. "Iran Tests Long-Range Missile, Possibly Violating Nuclear Accord." New York Times, October 11, 2015. http://www.nytimes.com/2015/10/12/world/middleeast/iran-tests-long-range-missile-possibly-violating-nuclear-accord.html?_r=1

Iran Weapons Project 'continued'," BBC News, 26 February 2008, http://news.bbc.co.uk

Iran's Ballistic Missile Capabilities: A Net Assessment, Dossier, London: IISS: International Institute for Strategic Studies, 2010, pp. 54-63;

  Postol, Ted, "Technical Addendum to the Joint Threat Assessment on Iran's Nuclear and Missile Potential – The Sejjil Ballistic Missile," EastWest  Institute, 31 May 2009, www.ewi.info;Sejil (Ashoura)," Jane's Strategic Weapon Systems, 12 February 2012, www.janes.com

Binnie, Jeremy  and Sean O'Connor, "Analysis: Iranian ICBM claim falls short of the mark," Jane's Defense Weekly, January 28, 2015

Joseph Bermudez Jr. "A History of Ballistic Missile Development in the DPRK," CNS Occasional Paper, November 1999, p. 12, www.nonproliferation.org

Osborn, Kris, "Congress Adds Cash to Special Account to Build New Nuclear Submarines," Military, April 20, 2015, www.military.com

Missile Threat, "UGM-133 Trident D-5," Claremont Institute, www.missilethreat.com

Nuclear Posture Review Report," Department of Defense, April 2010, www.defense.gov

Richard Hartley, "Hour-long flights from London to New York could happen within eight years," Metro, June 3, 2015, metro.co.uk.

Richard Tomkins, "Raytheon's SM-6 Missile in Full-Rate Production," UPI, May 6th, 2015, www.upi.com

Tamir Eshel, "Iran's cruise missile could strike targets beyond 2000 km," Defense Update, March 8, 2015, www.defense-update.com

Theodore  Postol, "A Technical Assessment of Iran's Ballistic Missile Program," Technical Addendum to the Joint Threat Assessment on Iran's Nuclear and Missile Potential, 6 May 2009, p. 1, www.ewi.info; Iran's Ballistic Missile Capabilities: A Net Assessment, Dossier, London: IISS: International Institute for Strategic Studies, 2010, pp. 13-16.

United  Nations  "Resolution 2231 (2015)   " United Nations Securoty Council United Nations  Last modified July 10 2015. http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2231%282015%29

"Israel Tests a New Propulsion for 4,000 km Jericho III Missile," Defense Update, 17 January 2008, www.defense-update.com

Rose, Frank, "Progress of the European hased Adaptive Approach," U.S. Department of State, November 18, 2015, www.state.gov