رابطۀ دیپلماسی دفاعی و سیاست خارجی (رهیافت نظری و سازوکار سیاست‌گذاری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 آزاد واحد علوم و تحقیقات

2 دانشجوی دکترای روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

دیپلماسی دفاعی مفهومی است در قالب قدرت که با تکیه بر ظرفیت قدرت سخت و نرم در چارچوب همگرایی سیاست خارجی و سیاست دفاعی، بازدارندگی را بدون بهره‌گیری از ابزار سخت محقق کرده و زمینه‌ساز ارتقاء اهداف نهفته در سیاست دفاعی و نظامی می­شود؛ به عبارتی دیپلماسی دفاعی کاربرد مسالمت‌جویانه منابع حوزۀ دفاعی برای دستیابی به بروندادهای مثبت در توسعۀ روابط دوجانبه و چندجانبه با جهان خارج است؛ در این راستا دیپلماسی دفاعی به‌عنوان عنصر کمکی سیاست خارجی سعی می‌کند تا اهداف عالیه کشور را تأمین کند؛ این مقاله درصدد است تا در چارچوب رویکرد واقع‌گرایانه از قدرت، رابطۀ دو مفهوم سیاست خارجی و دیپلماسی دفاعی ناظر بر قدرت نرم را مورد بررسی قرار داده و نقش دیپلماسی دفاعی در تقویت قدرت دفاعی بازدارنده را تبیین و با بهره‌گیری از شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، کارکردهای ناشی از این رابطه در عرصۀ روابط بین‌الملل را بر مبنای سه شاخصۀ افزایش "ظرفیت اقدام"، "سازگاری و انطباق" و "کارایی و کار سازی" ترسیم و "مکانیسم سیاست سازی" و سیاست‌گذاری در عرصۀ دیپلماسی دفاعی را ناظر بر رابطۀ این دو مفهوم در سیاست اعلامی و عملی یک نظام سیاسی ارائه دهد

کلیدواژه‌ها


باربر، جیمز؛ اسمیت، مایکل (1371)، ماهیت سیاست‌گذاری خارجی، ترجمۀ سید حسن سیف زاده، تهران: نشر قومس.

پیرمحمدی، سعید (1395)، شاخص‌های قدرت نرم دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران، مجلۀ سیاست دفاعی، سال بیست و چهارم، شمارۀ 95.

ساعد، نادر (1389)، دیپلماسی دفاعی: تأملی شناختی و کاوش در مبادی، راهبرد دفاعی، دوره 8، ش 31: 98 ـ 63.

علیدوستی، قاسم (1396)، طرحریزی جامع دیپلماسی دفاعی، تهران: انتشارات راد.

قهرمانپور، رحمن (1385)، اهداف و سطوح دیپلماسی دفاعی (مطالعۀ موردی ترکیه و مصـر)، فصـلنامۀ راهبرد دفاعی، سال چهارم، شمارۀ 77.

مصاحبۀ نگارنده با دکتر ابراهیم متقی، 15/8/1393.

مصاحبۀ نگارنده با دکتر ابراهیم متقی، 12/1/1392.

مصاحبۀ نگارنده با دکتر احمد وحیدی، 4/10/1393.

مصاحبۀ نگارنده با دکتر ابراهیم متقی، 19/10/1393.

مصاحبۀ نگارنده با دکتر سید جلال دهقانی فیروزآبادی، 1/12/1393

مندل، رابرت (1377)، چهرۀ متغیر امنیت ملی، ترجمۀ پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.

مورگنتا، هانس جی (1371)، سیاست میان ملت‌ها، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، وزارت امور خارجه.

نای، جوزف (1389)، قدرت نرم ابزارهای موفقیت در سیاسـت بین‌الملل، ترجمۀ مهدی ذوالفقاری و سیدمحسن روحانی، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

نقیب زاده، احمد (1378)، تحولات روابط بین‌الملل (چاپ ششم)، تهران: نشر قومس.

یزدان فام (1394)، راهبرد امنیت ملی و نظامی امریکا 2015، دیده بان امنیت ملی، ش 40: 76 ـ 71.

Bishoyi, Saroj. (2011). Defence Diplomacy In US-India Strategic Relationship, Journal of Defence Studies.

Capie, D. (2013). Structures, shocks and norm change: explaining the late rise of Asia's defence diplomacy. Contemporary Southeast Asia: A Journal of International and Strategic Affairs, 35(1), 1-26.

Claude, I. L. (1964). Swords into plowshares. University of London Press.

Cottey, A. (2013). Reshaping Defence Diplomacy: New roles for military cooperation and assistance (No. 365). Routledge.

Cottey, A., & Forster, A. (2004). Chapter 1: Strategic Engagement: Defence Diplomacy as a Means of Conflict Prevention. Adelphi series, 44(365), p.15-30.

Downs, G. W. (1994). Collective security beyond the cold war.University of Michigan Press.

Edmonds, M., & Lancaster Univ. (1998). Defence Diplomacy 'and' preventive Diplomacy, Centre for Defence and International Security Studies: Lancaster University.

Edmonds. T & Malesic. M. (2005), Defense Transformation in Europe: Envolving Military Roles. Fairfax, VA: IOA Press.

Fred M. Frohock (1974). Notes on the Concept of Politics: Weber, Easton, Strauss. The Journal of Politics, p.36, pp 383.

Haack, jurgen and paul D. Williams. (2007). Comparing Regional Arrangements: The Significance of Security Cultures, The Pan-European International Relations, Turin, p. 5.

Hills, A. (2000).Defence diplomacy and security sector reform. Contemporary Security Policy, 21(1), p.46-67.

Jervis, R. (1989). Rational deterrence: Theory and evidence. World Politics, 41(02), p.183-207.

Jervis, R. (1989). Rational deterrence: Theory and evidence. World Politics, 41(02), p.183-207.

Kaufmann, J. (1988). Conference diplomacy: an introductory analysis (Vol. 62). MartinusNijhoff Publishers.

Military  Diplomacy  in  Foreign  Affairs  and  Defence  Policy.” Connections: The Quarterly Journal. Vol XI, Number 2

Plessis, anton Du,(2008), Defence diplomacy : conceptual and practical dimensions with specific reference to South Africa, at: https://repository.up.ac.za/handle/2263/10381

 Rosati, Jerel A,  Scott, James M, (2010), The Politics of United States Foreign Policy, Cengage Learning.

Rosenau, J. N. (1981). The study of political adaptation. F. Pinter; New York: Nichols Pub. Co.

 Shea, Timothy (july 2005), Transforming  Military Diplomacy, Joint Forcesw Quaraterly, Issue Thirty-Eight.

Swistek,  G.  (2012)  “The  Nexus  between  Public  Diplomacy  and

Willard, James. (2006), Military Diplomacy : An Essential Tool of  Foreign Policy at Theater Strategic Level, Kansas United States Army Command and General Staff College.

Willard, James. (2006), Military Diplomacy : An Essential Tool of  Foreign Policy at Theater Strategic Level, Kansas United States Army Command and General Staff College.

Wohlforth, W. C. (1999). The stability of a unipolar world.International security, 24(1), 5-41