سیاست دفاعی

سیاست دفاعی

تصویر آینده آثار و پیامدهای پیمان ابراهیم بر منافع سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استاد جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 پژوهشگر و مدرس آینده پژوهی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
چکیده
پیمان ابراهیم نقطه آغاز تحول بنیادی در نظم منطقه‌ای غرب آسیا است که تاثیر شگرفی بر منافع سیاسی و امنیتی ایران خواهد داشت. بنابراین بررسی آثار و پیامدهای آن برای ساخت هوشمندانه و مطلوب آینده، ضروری است. پاسخ مناسب برای سؤال محوری «تصویر آینده آثار و پیامدهای پیمان ابراهیم بر منافع سیاسی و امنیتی ایران در غرب آسیا»، هدف اصلی پژوهش محسوب می‌گردد. پژوهش حاضر از نظر روش‌شناسی، کیفی محسوب می‌شود. برای شناسایی آثار و پیامدها، تکنیک چرخ آینده به کار بسته شده است و به‌منظور افزایش اعتبار و دقت فرایندها و یافته‌ها، از نرم‌افزار (MaxQDA) استفاده گردیده است.
مهم‌ترین پیامدهای نخستین این پیمان؛ عدول تعدادی از دولت‌های عربی از آرمان فلسطین، تشدید مبارزات گروه‌های مقاومت فلسطینی و اعضای محور مقاومت علیه رژیم صهیونیستی و بالعکس، پویایی و بازنگری در سیاست خارجی و همسایگی ایران و رشد نفوذ و حضور رژیم صهیونیستی در منطقه خلیج فارس بوده است و مهم‌ترین پیامدهای پسین این پیمان را می‌توان بحران ناامنی در منطقه، بازگشت فلسطین به قلب حوادث جهان، در هم تنیده شدن منافع اعضای پیمان، ایجاد فضای امنیتی در منطقه ریملند و وابسته نگه داشتن آن و تبدیل رژیم صهیونیستی به دروازه انتقال کالا و انرژی محسوب نمود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The future image of the effects and consequences of the Abraham Accord on the political and security interests of the Islamic Republic of Iran in West Asia

نویسندگان English

Hosein Hemmatifar 1
Afshin Mottaghi 2
Hossein Rabiee 3
Reza Moghiseh 4
1 PhD graduate in Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran.
2 Professor of Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor of Political Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran.
4 Researcher and Lecturer in Futures Studies, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran.
چکیده English

The Abraham Accord is the starting point of a fundamental transformation in the regional order of West Asia, which will have a tremendous impact on Iran's political and security interests. Therefore, it is necessary to examine its effects and consequences for the intelligent and desirable construction of the future. The appropriate answer to the central question "the future picture of the effects and consequences of the Abraham Accord on Iran's political and security interests in West Asia" is considered the main goal of the research. The current research is qualitative in terms of methodology. To identify the effects and consequences, the future wheel technique has been used, and in order to increase the validity and accuracy of the processes and findings, the software (MaxQDA) has been used.
The most important first order consequences of this Accord are: The deviation of a number of Arab governments from the Palestinian cause, Intensification of the struggles of Palestinian resistance groups and members of the resistance axis against the Israel and vice versa, dynamics and Reconsideration in Iran's Foreign and Neighborhood Policy, And the growth of the Israel influence and presence in the Persian Gulf region. And the most important second order consequences of this treaty can be considered the return of Palestine to the heart of world events, the intertwining of the interests of the treaty members, the creation of a security environment, keeping the Rimland region dependent, and transforming the Israel into a gateway for the transfer of goods and energy.

کلیدواژه‌ها English

Geopolitics. Iran
Abraham Accord
future image
بابایی، محمد و میر یوسفی، میرعلی. (1401). تاثیر پیمان صلح آبراهام بر مجموعه امنیتی منطقه ای خاورمیانه. فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی، 1(1)،70-92.
پدرام، عبدالرحیم و عیوضی، محمدرحیم. (1394). نظام «نگرش ـ آینده‌پژوهی» اسلامی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 4 (3)، 77-96.  https://dorl.net/dor/20.1001.1.22517081.1394.4.3.7.9
پراژنگ، امیرعباس و وقوفی، امید. (1401). مقدمه ای بر آینده اندیشی از منظر مسیحیت. آینده پژوهی انقلاب اسلامی، 3(2)، 173-199.
پورعزت، علی اصغر. (1389). مدیریت راهبردی عصرمدار، رویکرد آینده پژوهانه به منافع عمومی، چاپ اول،  تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
حاجیانی، ابراهیم. (1391). مبانی اصول  و روش‌های آینده پژوهی. چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
رضایان، احد و کاظمی، معصومه. (1393). تصویرپردازی و کلان‌تصاویر آیندة سیاست جهانی؛ تصویرپردازی روشی مناسب برای شناخت آینده در جهان پیچیده. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6 (3)، 173-200. doi: 10.7508/isih.2014.23.007
زیبایی، مختار، نصری، زنیره و رستمی، فرزاد. (1400). فرایند عادی‌سازی مناسبات اعراب و اسرائیل؛ پیامدهای آن برای محیط امنیتی ایران. مطالعات سیاسی جهان اسلام، 10(3), 31-62. https://doi.org/10.30479/psiw.2021.14555.2921
عزیزی، فرهاد. (1401).  پیامدهای عادی‌سازی روابط کشورهای حاشیه خلیج فارس با اسرائیل بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور خرم‌آباد.
قلی‌زاده زاوشتی، مهدی، فضلی، صفر، کشاورز، عین الله و ابن الرسول، اصغر. (1398). شناسایی قابلیت‌های کلیدی آینده‌نگاری سازمانی در بانک‌ها و موسسات مالی ایران، آینده پژوهی مدیریت، 30(116)، 1-14.
https://sanad.iau.ir/Journal/jmfr/Article/784947
عنایت الله، سهیل. (1388). پرسش از آینده، آینده پژوهی به مثابه ابزار تحول سازمانی و اجتماعی، ترجمع مسعود منزوی، تهران، مرکز آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
گلن، جروم سی و گوردون، تئودور. (1392). دانشنامه بزرگ روش های آینده پژوهی، مترجمین: مرضیه کیقبادی، فرخنده ملکی فر، تهران، انتشارات تیسا.
مقومی، امیررضا و جاودانی مقدم، مهدی. (1401). واکاوی علل و انگیزه‌های امارات متحده عربی در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی و پیامدهای آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه آفاق امنیت، 15(55)، 189- 225.  https://dorl.net/dor/20.1001.1.25381857.1401.15.55.7.4
موسوی شهیدی، سید مهدی، زارعی، بهادر، پیشگاهی فرد، زهرا، بدیعی ازنداهی، مرجان و  واثق، محمود. (1401). چرخش روابط ایران و عربستان در دو بُعد تعامل و تقابل ژئوپلیتیکی و زمینه‏ های شکل‏ گیری آن ‏ها. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 2 (54). 457- 478. doi: 10.22059/jhgr.2020.280690.1007917
وقوفی، امید. (1400). مقدمه‌ای بر مبانی آینده‌پژوهی اسلامی، آینده پژوهی انقلاب اسلامی، 2 (2)، 57-89.
هادی پور، میثم و حافظ‌نیا، محمدرضا. (1401). استراتژی سیاست خارجی ج.ا.ایران در جنوب آسیا با استفاده از مدل swot و sdm. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 1 (55)، 79-92 doi: 10.22059/jhgr.2021.322217.1008282
Aziz Ur Rehman. (2021).Causes behind the Abraham Accord and its consequences for the Peace Process in the Middle East. The Middle East International Journal for Social Sciences (MEIJSS). Vol 2, No 2 June. (2020):73-83
Bell, Wendell (2003). “Foundations of futures studies: History, purposes, and knowledge”. Volume 1, Human science for a new era. New Brunswick: Transaction Publishers.
Kaboli, S. Akhgar & Tapio, Petri (2018). “How late-modern nomads imagine tomorrow? Causal Layered Analysis practice to explore the images of the future of young adults”, Futures, 96, PP 32-43.
Makovsky, Michael &, et al. (2020). Araham's Command: Relocating Israel to CENTCOM's Area of Responsibility. JINSA
Polak, Fred (1973), “The image of the future”, Elsevier, Amsterdam.
Taheri Demneh, Mohsen & Morgan, D. Ray (2018). “Destination Identity: Futures Images as Social Identity”, Futures Studies, 22 (3), PP 51-64.
Halbfinger, D.M. (2020). Netanyahu Drops Troubled Annexation Plan for Diplomatic Gain, The Newyourk Tims. Aug. 13, 2020. At: https://www.nytimes.com/2020/08/13/world/middleeast/israel-uae annexation.html
Lazin, Fred A. (2023).President Donald Trump's Abraham Accords initiative: Prospects for Israel, the Arab states, and Palestinians.Policy Studies Yearbook Annual Review 2022–23.Volume51, Issue3. June 2023. Pages 476-487
Shiza Ahmed. (2022). Abraham Accords: Strategic Realignment within Middle East. CISS Insight Journal, 10(1), P28-48. Retrieved from http://journal.ciss.org.pk/index.php/ciss-insight/article/view/215
دوره 35، شماره 135 - شماره پیاپی 2
تابستان 1405
تابستان 1405
صفحه 199-223

  • تاریخ دریافت 22 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 06 خرداد 1404