بررسی نقش سپاه و بسیج در تأمین امنیت و توانمندسازی حاشیه کلانشهر مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین(ع)

2 دانشگاه جامع

چکیده

این تحقیق با طرح این مسئله، که در مناطق حاشیه‌نشین مشهد، سپاه و بسیج چه نقشی دارد و می‌تواند داشته باشد با روش توصیفی تحلیلی و با جمع‌آوری اطلاعات پیمایشی از آن مناطق و نخبگان، تحلیلی را انجام داده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تا کنون سپاه و بسیج در قالبهای مختلف همواره در زمینه برقراری امنیت و توانمندسازی بیشتر این مناطق در جهت امنیت پایدار تلاش کرده‌اند که نتایج تحقیق بدرستی این را اثبات می‌کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که سپاه و بسیج در زمینه اقدامات و زمینه‌های زیر به‌ترتیب اهمیت تأثیر مثبت و بسیار معنی‌داری را در تأمین امنیت و توانمندسازی این مناطق داشته است: 1 ـ توسعه زیر ساختهای سازمانی، امنیتی سپاه در تأمین امنیت حاشیه شهر مشهد 2 ـ اقدامات اشراف، اقدام اطلاعاتی و طرحهای عملیاتی سپاه در تأمین امنیت حاشیه شهر مشهد 3 ـ اقدامات سازندگی، محرومیت زدایی و بهداشتی سپاه در تأمین امنیت و توانمندسازی بیشتر حاشیه شهر مشهد 4 ـ تأثیر اقدامات سپاه در حوزه فرهنگی و اجتماعی در تأمین امنیت در حاشیه شهر مشهد در مقابل زمینه‌ها و عوامل مختلف نا امنی. هدف این پژوهش، بررسی نقش سپاه و بسیج در تأمین امنیت و توانمندسازی حاشیه کلانشهر مشهد است. روش این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی با ابزار پیمایشی (پرسشنامه) بوده است. از نظر هدف نیز این تحقیق کاربردی است که نتایج آن می‌تواند در آگاهی دادن به مسئولان و حل مشکلات حاشیه‌نشینی بویژه در حاشیه کلانشهر مشهد کمک شایانی کند.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، مهدی؛ مختاری ملک آبادی، رضا (1384). آسیب شناسی کالبدی بافت‌های پر مسئله و ارتباط آن با آسیب‌های اجتماعی. مقالات برگزیده همایش حاشیه نشینی و امنیت قضایی. تهران: دبیرخانه گروه پژوهشی داگستری کل استان تهران.

اسکانی کزازی، غلامحسین؛ سیاه پیرانی، میترا؛ حامدی، مریم (1388). سکونتگاه‌های غیر رسمی و تبعات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و کالبدی آن. همایش ملی: سکونتگاه‌های غیر رسمی، چالشها ـ راهبردها (با محوریت منطقه کلانشهری تهران). تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری. اسفند ماه.

ارمغان، سیمین (1389). اثرات امنیتی قاچاق کالا در مناطق حاشیه‌ای. اقتصاد پنهان. فصلنامه پژوهشی ـ تحلیلی، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز. ش 12.

اوبرای، آس (1370). مهاجرت، شهرنشینی و توسعه. ترجمه فرهنگ ارشاد. تهران: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی.

بوزان، باری (1378). مردم، دولت‌ها و هراس. ترجمه ناشر. تهران: پ‍ژوهشکده مطالعات راهبردی.

پاپلی یزدی، محمد حسین؛ رجبی سناجردی، حسین (1382). نظریه‌های شهر و پیرامون. تهران: سمت.

پور موسوی، سید موسی (1387). شناسایی کانون‌های بحران شهری تهران. دانشگاه امام حسین(ع)، مرکز مطالعات و پژوهش‌های راهبردی امام علی(ع)، پروژه: بصیر یک.

حافظ نیا، محمدرضا (1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. تهران: نشر آستان قدس رضوی.

حسین زاده دلیر، کریم (1370). حاشیه‌نشینی در جستجوی معنی و مفهوم. مجله اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی. ش 46 ـ 45.

حسینی، محمدرضا (1384). بررسی عوامل مؤثر بر حاشیه‌نشینی و پیامدهای اجتماعی آن در شهر اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.

حسینی، سیدمهدی (1390). حاشیه‌نشینی و تأثیر آن بر امنیت کلانشهر تبریز (مطالعه موردی: دامنه کون عون بن علی). پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه امام حسین(ع).

خوب آیند، سعید (1384). تحلیل فضایی علل شکل‌گیری حاشیه‌نشینی در شهر اصفهان. پایان‌نامه دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان.

خو محمدی، سعید (1384). امنیت اجتماعی از دیدگاه قرآن و امام علی(ع). مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی، تهران: آشنا.

روح الامینی، محمود (1374). زمینه فرهنگ شناسی. چ دوم. تهران: انتشارات پیام نور.

رئیس دانا، فریبرز (1381). نگاهی به مسائل توسعه شهری، اقتصاد سیاسی توسعه. تهران: انتشارات نگاه.

رضوان، علی (1385). امنیت شهری و نقش آن در برنامه‌ریزی شهری در ارتقا و بهبود آن (منطقه 17 شهرداری تهران). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر.

زاهد زاهدانی، سعید (1369). حاشیه‌نشینی. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.

سیف، الله‌مراد (1389). مفهوم‌شناسی امنیت اقتصادی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی آفاق امنیت. س سوم. ش نهم.

صارمی، حمیدرضا (1389). تحلیل نقش مسائل اجتماعی در ناامنی‌های شهرها از دیدگاه اسلام. نشریه هویت شهر. س 4. ش 6.

صبوری، رضا؛ صفری، اکرم (1391). ابعاد امنیت اجتماعی در قانون اساسی ج.ا.ا و تأثیر آن بر امنیت ملی. فصلنامه دانش انتظامی. س 14. ش 3.

صدیقی، حمید (1378). بررسی مشکلات شهرک‌ها و مجتمع‌های مسکونی جنوب تهران و تأثیر آن بر گرایش به رفتار ضد اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده ادبیات.

صفوی، سید یحیی (1381). مقدمه‌ای بر جغرافیای نظامی ایران. ج پنجم. تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

صفوی، سید یحیی (1380). تحلیل جغرافیایی امنیت تهران و ارائه الگوی بهینه. رساله دکتری.

فریدمن، جان؛ داگلاس، مایک (1363). توسعه روستا ـ شهر. ترجمه عزیز کیاوند. تهران: انتشارات سازمان برنامه و بودجه.

قلی زاده، سید ابراهیم (1389). حاشیه‌نشینی و امنیت کلانشهر تهران. فصلنامه علمی ـ پژوهشی آفاق امنیت. س 3. ش 8.

کارگر، بهمن (1386). حاشیه‌نشینی و امنیت شهری. جغرافیا، نشریه علمی ـ پژوهشی انجمن جغرافیایی ایران. دوره جدید. س 5. ش 15 ـ 14.

کلانتری، محسن (1380). بررسی جغرافیایی جرم و جنایت در مناطق شهر تهران. رساله دکتری، دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.

لطفی، حیدر و دیگران (1389). بحران حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیر رسمی در مدیریت کلانشهرها و رهیافتهای جهانی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی جغرافیای انسانی. س 2. ش 2.

لرنی، منوچهر (1384). امنیت ملی و دفاع از ارزشها. تهران: معاونت آموزشی ساعس ناجا.

ماندل، رابرت (1387). چهره متغیر امنیت ملی. چ سوم. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

محسنی، علی (1389). مسئله حاشیه‌نشینی و اسکان غیر رسمی با تأکید بر توانمندسازی آن (مطالعه مورد، حاشیه نشینان شهر گرگان). فصلنامه علمی ـ پژوهشی جغرافیای انسانی. س 2. ش 4.

ممتاز، فرید (1383). جامعه‌شناسی شهر. تهران: شرکت سهامی انتشار.

نصرالهی، غلام (1391). درامدی بر حاشیه‌نشینی و امنیت اجتماعی. تهران: نشر بیشه.

هاروی، دیوید (1370). عدالت اجتماعی و شهر. ترجمه فرخ حسامیان و دیگران. تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.

هیراسکار، جی کی (1976). درآمدی بر مبانی برنامه‌ریزی شهری. ترجمه محمد سلیمانی و احمد رضا بکانی فرد. تهران: جهاد دانشگاهی تربیت معلم.

clinard,marshal.B, (2001): "slum and community development ", the free press, new York.

Traditional versus societal security and the role of securitization, southeast European politics,june 2002,vol 3,no.1,pp.71-76.

www. vista.ir.

http://www.www.mashhadnews.org