ترویج فرهنگ دفاع مقدس، آسیب‌شناسی، ارائه مدل و راهکارها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام

2 دانشگاه جامع امام حسین(ع)-دافوس

چکیده

این پژوهش، در مرحله نخست دربارۀ شناسایی آسیب‌های ترویج فرهنگ دفاع مقدس در کشورمان است. در مرحله دوم به ارائه مدل ترویج فرهنگ دفاع مقدس می‌پردازد و در مرحله سوم به راهکارهای پیش‌رو در تقویت فرهنگ دفاع مقدس اشاره دارد. پژوهش، کاربردی و از روش پژوهش کیفی و در چهارچوب نظریه داده‌بنیاد به تحلیل اطلاعات پرداخته شده است و در آن زمینه‌ها و دلایل، شرایط میانجی و پیامدهای ضعف ترویج فرهنگ دفاع مقدس در سالهای اخیر واکاوی شده است. جامعه هدف، فرماندهان دوران دفاع مقدس و کارشناسان فرهنگی که با فرهنگ دفاع مقدس مرتبط بوده‌اند و از طریق مصاحبه عمیق فردی اطلاعات جمع‌آوری شده است. روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف و حجم نمونه 20 نفر از فرماندهان، مدیران و نخبگان فرهنگی دوران دفاع مقدس بوده‌اند که دغدغه ترویج فرهنگ دفاع مقدس را داشته‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به لحاظ آسیب‌شناختی ترویج فرهنگ دفاع مقدس به لحاظ محتوایی، عملکردی و ساختاری قابل تحلیل و بررسی است و به لحاظ راهبردی نیز ترویج در ابعاد نگرشی، رفتاری و ساختاری قابل توجه است. در پایان به عنوان پیشنهاد نهایی، تشکیل قرارگاه‌های فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


صحیفه نور، مجموعه رهنمود‌های امام راحل (ره)، وزارت ارشاد، تهران 1361 1371.

صحیفه امام خمینی، مؤسسه تنظیم آثار امام خمینی(قدس سره)، .1389

رهنمود‌های رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت ا...العظمی‌ خامنه‌ای:

(14/7/79)، (23/3/90)، (19/10/90)، (13/10/84)، (8/6/88)، (6/9/93)، (7/6/79)، (79/7/6)، (25/4/70)، (22/4/73)، (25/2/72).

(21/11/77)، (14/4/79)، (21/11/77)، (16/9/65)، (16/9/64)، (16/9/65)، (16/9/65)، (6/9/93)، (19/9/92)، (19/10/90)، (13/10/84)، (21 /5/71) ، (/12/7/ 69)، (4/6/86)، (23/3/90)، (1379)، (1381)، (1368)، (1381)، (1373)، (1372)، (1367)، (1386)، (1384)، (1381)، (1373)، (1367) (1374)، (1370)، (1376)، (1372)، (1382)، (1367)، (1370)، (1365)، (1371).

ترجمان، فریبا (1389). تأثیر فرهنگ ایثار و شهادت بر فرهنگ عمومی جامعه. مجموعه مقالات راه‌های ترویج و گسترش فرهنگ صداقت و شهادت، دانشگاه ایلام.

رستمی، ‌زهرا؛ عرفانی، نصرالله (1389). راهکار‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه از دیدگاه دانشجویان دانشگاه پیام نور همدان. مجموعه مقالات همایش ملی ایثار و شهادت و توسعه کشور، دانشگاه رازی کرمانشاه.

صفار حیدری، حجت (1387). آیا نهاد‌های آموزشی ما می‌توانند به تعمیق و گسترش فرهنگ ایثار و شهادت بپردازند؟. مجموعه مقالات همایش ملی ایثار و شهادت فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها، دانشگاه مازندران.

صفایی، صفی‌الله؛ عرفانی، نصرلله (1385). موانع و راهکار‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه. مجموعه مقالات همایش ملی ایثار و شهادت و توسعه کشور، دانشگاه رازی کرمانشاه.

فرانک بهمنی (1389). راهکار‌های تقویت فرهنگ ایثار و شهادت در بین دانش‌آموزان و دانشجویان. مجموعه مقالات همایش ملی فرهنگ ایثارو شهادت، دانشگاه زنجان.

محمّدرضایی، علی اکبر؛ آلوستانی، زینب؛ سرگزی، حسینعلی سرگزی (1387). شناسایی عوامل و موانع ترویج فرهنگ ایثار و شهادت. مجموعه مقالات همایش ملی ایثار و شهادت فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها. دانشگاه مازندران

استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1385). اصول روش تحقیق کیفی (نظریه مبنایی). ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

غلامعلی رشید (1386). ارزش و جایگاه دفاع مقدس در ادراک و شناخت محیط امنیتی جمهوری اسلامی‌ایران. مجله نگرش راهبردی. ش 79 و 80.

زمینه سازی و آغاز تهاجم از 14 بهمن 1357 تا 3 مهر 1359. تهران: مرکز ملی اسنادِ پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس. 1387. ج اول.

دکتر اصغر مشبکی؛علی اکبر خادمی (1387). بررسی آسیب شناسانه سیاست‌‌ها و سیاست گذاری‌‌های فرهنگی ایران بعد از انقلاب اسلامی‌. فصلنامه تحقیقات فرهنگی (نامه، پژوهش فرهنگی). س 9. دوره سوم. ش 4.

محمد جواد ابوالقالسمی (1388). آسیب شناسی فرهنگی انقلاب اسلامی. فصلنامه تخصصی اندیشه انقلاب اسلامی. تهران: مرکز ملی اسنادِ پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، 1387، ج اول.

فلاح صفوی، محمد؛ محرم خانی، ناصر (1385). بررسی عوامل و موانع ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه از منظر شهروندان قزوینی. مجموعه مقالات همایش ملی فرهنگ ایثار و شهادت. دانشگاه زنجان

نقی‌زاده، اکبر، علی (1380). عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس. ج 2. ارزش‌‌های اسلامی. انتشارات: مرکز تحقیقات اسلامی.

نورانی، حسین (1388). راهکار‌های شیوه‌‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه. تهران: دبیرخانه شورای هماهنگی و نظارت بر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت.

Huntington, Samuel P, 1993. The Clash of Civilizations? In Foreign Affairs, Summer 1993, Vol.72, Issue 3, pp. 22-49.