ارائه الگوی یادگیری فناورانه در صنایع دریایی حوزه دفاع DOR:20.1001.1.10255087.1399.28.2.3.5

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت، گرایش سیاستگذاری علم و فناوری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران، مدرس

2 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران

3 استاد دانشگاه مالک اشتر، تهران

4 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه افسری امام علی (ع)- تهران

چکیده

یادگیری فناورانه به‌عنوان یکی از محورهای اصلی توانمندسازی فناورانه در بخش­ها و صنایع کشورهای مختلف مانند حوزه دفاع به‌شمار می­رود. در این امتداد، صنایع دریایی از مهم‌ترین بخش­های دفاعی به‌حساب می‌آیند که تقویت و تجهیز آنها به ارتقای سطح اقتدار دفاعی کشور منجر می‌شود. مقاله حاضر درصدد مطالعه­ تطبیقی مسیر پیشرفت صنایع کشتی­سازی کشورهای ژاپن، کره جنوبی و چین، به‌عنوان کشورهای پیشرو و کشورهای ترکیه و برزیل، به‌عنوان کشورهای درحال‌توسعه و مقایسه یافته­ها با صنعت موردمطالعه در داخل کشور و درنهایت، ارائه مدل یادگیری فناورانه در صنایع دریایی حوزه دفاع است. رویکرد پژوهش حاضر، کیفی است و از روش مطالعه موردی به­عنوان راهبرد پژوهش استفاده شده است. داده­ها ازطریق 13 مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته با متخصصان صنایع دریایی حوزه دفاع جمع‌آوری شدند. یافته­های پژوهش نشان‌ می­دهد صنایع دریایی حوزه دفاع کشور از توانمندی لازم به‌منظور طراحی و ساخت تجهیزات موردنیاز به‌صورت کاملاً بومی برخوردارند، اما ارتقای سطح قابلیت­های یادگیری فناورانه به‌منظور ایجاد تغییرات عمده در ماهیت محصول و یا فرایند آن و ورود به مرحله نوآوری رادیکال ضروری است. ازطرف‌دیگر، باتوجه‌به شرایط حاکم بر کشور و صنایع دفاعی، یادگیری غالب بیشتر به‌صورت غیررسمی است و درصورت ایجاد زیرساخت یادگیری رسمی، صنایع دریایی قابلیت حرکت جدی­تر در مرزهای دانش را دارا خواهد بود. درمجموع با وجود پیشرفت­های چشمگیر سال­های اخیر، برخورداری از برنامه منسجم، مدون و به‌روز درراستای توسعه روزافزون صنایع دریایی در حوزه دفاع ضرورت دارد.

کلیدواژه‌ها


بازرگان، عباس (1387)، مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته، تهران: نشر دیدار.
پناهی، روزبه؛ آقاجانی، صابر و مهاجری، محمدجواد (1394)، توسعه صنعت کشتی‌سازی، جلد دوم، مطالعه روند توسعه و عملکرد صنعت در کشورهای نوظهور، تهران: نشر صندوق توسعه صنایع دریایی.
پناهی، روزبه و حروفی ابراهیمی، بهمن (1393)، توسعه صنعت کشتی‌سازی، مطالعه بازار جهانی و روند توسعه صنعت در کشورهای پیشرو، جلد اول،تهران: نشر صندوق توسعه صنایع دریایی.
حبیب‌زاده، الناز؛ انصاری، رضا و اسماعیلیان، مجید (1395)، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل درون‌سازمانی تأثیرگذار بر یادگیری تکنولوژیک ـ موردمطالعه: شرکت فولاد مبارکه، فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 4(1): 9 ـ 42.
عطارپور، محمدرضا؛ کزازی، ابولفضل؛ الیاسی، مهدی  و بامداد صوفی، جهانیار (1398)، حرکت در مسیر نوآوری: تحلیل تجربه صنعت فولاد ایران در یادگیری فناورانه با استفاده از چارچوب پنجره‌های فرصت، بهبود مدیریت، 13(4): 99 ـ 145.
فرهادی چشمه‌مرواری، فروغ (1394)، یادگیری فناورانه به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی توسعه صنعت در کشورهای درحال‌توسعه، پنجمین کنفرانس بین‌المللی و نهمین کنفرانس ملی مدیریت فناوری، تهران.
محمدی، مهدی؛ باقری‌مقدم، ناصر و شجاعی چرمینه، آرش (1396)، تحلیل سبک‌های یادگیری و نوآوری در کشورهای درحال‌توسعه (مطالعه موردی بخش فاوا ایران)، سیاست علم و فناوری، 9 (1): 53 ـ 68.
نیل‌فروشان، هادی؛ غفارزادگان، مهشید؛ پیمان‌خواه، صادق و رحمانی، سوما (1396)، عوامل ناکامی یادگیری فناورانه در صنعت گاز، سیاست علم و فناوری9 (1): 33 ـ 44.
وزیری، جواد (1394)، الگوسازی مسیر گذار نظام اجتماعی ـ فنی صنعت دفاعی کشور، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
BMI. 2014. Iran Defence and Security Report Includes 5-Year Forecast to 2018 (Q4), BUSNESS MONITOR INTERNATIONAL
Chandra, V. 2006 .“Technology, Adaptation and Exports, how some developing countries got it right.”  The World Bank. 2006.
Chen, J. Pu, X. and Shen, H. 2010.“A Comprehensive Model of Technological Learning: Empirical Research on the Chinese Manufacturing Sector.” Palgrave Macmillan, UK. 170-185.
Chen, J. and Qu, W. G. 2003.“A new technological learning in China.” Technovation. 23(11): 861-867.
Chung, S. 2011.“Innovation, competitiveness, and growth: Korean experiences. Paper presented at the Annual world bank conference on development economics.” The World Bank, Washington DC
Dodgson, M. 1993.“Organizational learning: a review of some literatures.” Organization studies, 14(3): 375-394.
Fagerberg J. Srholec M. (2008), National innovation systems, capabilities and economic development.” Research Policy 37, 1417-1435.
Ghazinoory, S. Dastranj, N. Saghafi, F. Kulshreshtha, A. and Hasanzadeh, A. 2016. “Technology roadmapping architecture based on technological learning: Case study of social banking in Iran”.  Technological Forecasting and Social Change. 122: 231-242.
Hobday, Michael. 1995.“Innovation in East Asia: the challenge to Japan”.  London: Edward Elgar Publishing.
Karaoz, M. and Albeni, M. 2005.“Dynamic Technological Learning trends in Turkish Manufacturing Industries.” Journal of Technological Forecasting & Social Change. 72: 866- 885.
Kim, W. Shi, Y. and Gregory, M. 2004. “Transition from imitation to innovation: lessons from a Korean multinational corporation”. International Journal of Business, Vol. 9 No. 4.
Kim, L. 1997.“  Imitation to innovation – The dynamics of Korea’s technological learning, Massachusetts”.  Harvard business school press.
Kvale, Steinar.1996.“ Interviews: An Introduction to qualitative research interviewing.” Thousand Oaks, CA: Sage.
Lee, K. Song, J. and Kwak, J. 2015.“An Exploratory Study on the Transition from OEM to OBM: Case Studies of SMEs in Korea.” Industry and Innovation. 22(5): 423-442.
Lee, K., Lim, C., & Song, W. 2005.“ Emerging digital technology as a window of  opportunity and technological leapfrogging: catch-up in digital TV by the Korean firms.”  International Journal of Technology Management, 29(1-2): 40-63.
Lee, Keun and Chaisung Lim. 2001 .“Technological Regimes, Catchingup and Leapfrogging: Findings from the Korean Industries”. Research Policy. 30(3): 459-483.
Lee, Sang-Kyu .1984.“A Comparative Analysis of the Shipbuilding Industry of Korea, Japan, Taiwan and China (originally in Korean), KIET(Korea Institute for Industrial Economics & Trade) .” Seoul, Korea.
Military Balance. 2016. “the Annual Assessment of Global Military Capabilities and Defense Economics.” the International Institute for Strategic Studies, Routledge.
Perez, Carlota and Luc Soete. 1988 .“Catching Up in Technology: Entry Barriers and Windows of Opportunity in Technical Change and Economic Theory, Giovanni Dosi ed”. Pinter Publisher, 458 -479.
O, Wonchol (2001), “Korea Model for Economic Development(originally in Korean) .” Mimeo, http://ceoi.org /9ceoi(text)/9ceoi(main2).htm
Shan, J. and Jolly, D. 2011.“Patterns of technological learning and catch-up strategies in latecomer firms: Case study in China’s telecomequipment industry.”  Journal of Technology Management in China 6(2): 153-170.
Xie,W. and White, S. 2006. “From imitation to creation: the critical yet uncertain transition for Chinese firms.” .”  Journal of Technology Management in China 1(3): 229-242.
Xie, W. 2004.“Technological learning in China’s colour TV (CTV) industry”. Technovation, 24(6), 499-512.
Zhang, W. and Taylor, R. 2001. “EU technology transfer to China: the automative industry as a case study”. Journal of the Asia Pacific Economy, 6(2): 261-274.
Zhang, Jian-ren. 2007. “Introduction to Shipbuilding Engineering: The Present and the Future of the Taiwanese Shipbuilding Industry (originally in Chinese).” Lecture material, Taiwan.