دلایل و پیامدهای نظامی‌گری در سیاست داخلی و خارجی عربستان DOR:20.1001.1.10255087.1399.28.3.5.9

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده

مبادرت عربستان به خریدهای نظامی گسترده در یک دهه اخیر، همواره یکی از محورهای بحث و بررسی در مطالعات امنیتی و منطقه‌ای بوده است. هدف این مقاله، کاوشی در دلایل و همچنین پیامدهای نظامی‌گری در سپهر سیاست عربستان است. این مقاله با طرح این پرسش که مهم‌ترین دلایل نظامی‌گری عربستان در فاصله زمانی (2011 ـ 2019) چه بوده و چه پیامدهایی بر اقتصاد سیاسی این کشور داشته است؟ درقالب فرضیه و با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و در رهیافت اقتصاد سیاسی نظامی‌گری، معتقد است که دلایل و پیامدهای نظامی‌گری عربستان در این بازه زمانی به‌شدت تحت تأثیر مؤلفه‌های داخلی و منطقه‌ای و درنتیجه با پیامدهایی برای این دو حوزه همراه بوده است. یافته‌های پژوهشی این مقاله نشان می‌دهد که در بخش دلایل مقابله با ناآرامی‌های داخلی، ایجاد سپر دفاعی در برابر قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، مقابله با قدرت فزاینده ایران بعد از توافق برجام و درنهایت ایفای نقش در معادلات منطقه‌ای مؤثر بوده‌اند. این نظامی‌گری در دو حوزه داخلی و منطقه‌ای نیز با پیامدهایی همراه بوده است. در سطح داخلی می‌توان به افزایش مشکلات و ناهنجاری‌های اجتماعی، افزایش مشکلات اقتصادی و افزایش حضور نظامیان در دستگاه نظام سیاسی اشاره کرد. در سطح منطقه‌ای نیز با پیامدهایی ازجمله‌ تشدید معمای امنیتی و گسترش مسابقه تسلیحاتی و آسیب‌‌زدن به همکاری‌های تجاری منطقه‌ای و درنهایت گسترش واگرایی در سطح منطقه‌ غرب آسیا همراه بوده است.

کلیدواژه‌ها


الجدیع، عبدالرحمن محمد (1420)، السیاسیهالخارجیهالسعودیه،الثوابت والممارسه،الریاض: مطابعالفرزدقالتجاریه.
الجهنی، عبیدبن‌مسعود (1428)، جهودالملکعبدالعزیزفیاکتشاف البترولوأثرهعلىالتنمیهالشامله، المملکه العربیه السعودیه فی مائه عام، داره الملک عبدالعزیز، الریاض :التنمیه والبیئه، المجلد14.
عثمان، زین‌العابدین (1429)، استراتیجیه جدیده للسعودیه لحمایه مناطقها الجنوبیه الأبعاد والدواف، عین الحقیق.
وکالة أنباء «دویچه وله» (2015)، آثار الحرب علی الیمن فی اقتصاد السعودیة، (تاریخ الزیاره؛12/3/1397)، استرجع فی:                                                                          www.dw.com/ar//a-18468203
وکالة أنباء اسرائیل بالعربیه، هیلاری کلینتون تعترف بدعم قطر والسعودیة لـتنظیم الدولة الإسلامیة الإرهابی، (تاریخ الزیاره؛12/3/1397)، استرجع فی:                                                   https://goo.gl/LmhRaJ
قاعده «الدیوانیة» (2016)، 574 میلیارد ریال خسائر الحکومة السعودیة خلال عام واحد لو استمر سعر النفط، (تاریخ الزیاره؛ 12/3/1397)، استرجع فی:
http://gulf.argaam.com/comm ent/repliestostatuscomment/commentid/165645
Arast, Paul, (2005), Saudi Arabia in the balance,Political Economy, Society,foreign Affairs, NY university press. (Observed:10/11/2017), Available at address: https://www.amazon.com/SAUDI-ARABIA-BALANCE-POLITICAL-ECONOMY/dp/0814707173
- Alterman, Jon, (2016), “Roundtable: The Islamic State Challenges Saudi Arabia”, Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS), 4p, (Observed:13/11/2017), Available at address: https://www.csis.org/events/ roundtable-islamic-state-challenges-saudi-arabia
Alterman, Jon, (2017) ,"Arrests in Saudi Arabia: Causes and Implications",Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS), (Observed:10/11/2017), Available at address: https://www.csis.org/analysis/ arrests-saudi-arabia-causes-and implications.
Arts. Paul, (2009),”Political Economical and Development Initiatives”,The Kingdom of Saudi Embasy net,nov, (Observed:11/2/2018), accessible at: https://www.saudiembassy.net/archive/
Baker, Russ, (2011),The Saudi Arab Spring Nobody Noticed,20p, (Observed:12/11/2017), Available at address: https://whowhatwhy.org/ 2011/12/07/the-saudi-arab-spring-nobody-noticed/.
Bradley, John, R.(2005),Saudi arabia Exposed,inside a kindom in crisis,U.S.A, palgrave macmillan, (Observed:20/12/2017), Available at address: https://www.amazon.com/Saudi-Arabia-Exposed-Inside-Kingdom/dp/1403964335
Cockcroft, Jammes, (1991), Last Rites fir Reformist Model in latin America,Routledg.
Cordesman, Anthony, (2017), “President Trump's Trip to Saudi Arabia”, Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS),15p, (Observed:20/11/2017), Available at address: https://www.csis.org/analysis/ president-trumps-trip-saudi-arabia
Cordesman, Anthony, Al-Rodhan, Khalid (2006), The Gulf Military Forces in an Era of AsymmetricWar Saudi Arabia,CSIS: Center for Strategic and International Studies, Washington,DC. Available at address: https:// www.csis.org/burke
Cordesman, Antony, (2015),“America, Saudi Arabia, and the Strategic Importance of Yemen”, Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS),12p, (Observed:21/11/2017), Available at address: https://www.csis.org/analysis/ america-saudi-arabia-and-strategic-importance-yemen.
Cordesman,Antony, (2017),”Saudi Arabia and Gulf Security”, Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS),4p, (Observed:21/11/2017), Available at the following address: https://www.csis.org/analysis/saudi-arabia-and-gulf-security.
Davis, Ian, Dan Smith and Pieter D. Wezeman, (2016),”Armed conflict and instability in the Middle East and North Africa”, SIPRI, Fact Sheet, (Observed:12/1/2018), address: https://www.sipri.org/node/4282
Faruqui, Ahmad & Schofield (2002) “Pakistan: Political Economy of Militarism”, Conflict, Security and Development, Vol.2, No.1, pp.5-23.
Gelb, Alan, (2002),The Political Economy of Fical,Policy and Economic Management in oil Exporting, World Bank Policy Research Working Paper2899, (Observed:13/112/2017), Available address: https://elibrary.worldbank.org/ doi/abs/10.1596/1813-9450-2899.
Hosein zadeh, Ismaeil (2006) Political Economy of U.S Militarism, Palgrave.
Khashan, Hilal, (2017),Saudi Arabias Flawed “Vision 2030”,Middle East Quarterly Press.
Kinninmont, Jane, (2016), Saudi Foreign Policy: A State of Flux, Stanford University:The Caravan, 5p, (Observed:23/11/2017), Available at address: https://www.hoover.org/research/saudi-foreign-policy-state-flu
Malsin, Jared. (2017). The Big Problem with President Trump's Record Arms Deal with Saudi Arabia, Time Press, 22 May 2017.
Mcdwall, Angus, (2016), “Saudi Arabia expands its anti-Iran strategy beyond the Middle East”, (Observed:27/11/2017), Available at address: http://in.reuters.com/ article/saudi-security-diplomacy-iran-idINKCN0YR093
Meijer, Hugo, (2017),Strategic Implications of Donald Trump’s Election, Researcher United States and Transatlantic Relations.
Nolan, leigh, (may 2011),”Managing Reform? Saudi Arabia and the Kings Dilemma”Brookings Dohe Center Policy Briefing.
Perlo-Freeman, Sam,  Aude Fleuran and Pieter D. Wezeman,(2016),“Trends in world military expenditure2015”, SIPRI, Fact Sheet, 8p,(Observed:13/2/2018), Available at address: https://www.sipri.org/sites/default/.../EMBARGO%20FS1604%20Milex%202015.pdf
Rogin, Josh, (May 2017),”Trump to unveil plans for an ‘Arab NATO’ in Saudi Arabia”,Washington Post (Wp Company llc), (Observed:21/12/2017), Available at address: https://www.washingtonpost.com/news/josh-rogin/wp/2017/05/17/ trump-to-unveil-plans-for-an-arab-nato-in-saudi-arabia/?utm_term=.8495a238d595
Rosh, R, (1988), Third Word Militarization: Security Webs and the Staets they Ensnare, Journal of Conflict Resolution, vol.32,No4,pp.698-671.
Schwartz, H. Andrew ,(2016), “Gulf Roundtable: Saudi Arabia's Challenges”,  Washington:Center for Strategic and International Studies (CSIS),5p, (Observed:22/12/2017),   Available at address:https://www.csis.org/events/gulf-roundtable-saudi-arabias-challenges.
SIPRI, Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI2017), Trends in International Arms Transfers, yearbook, (Observed:23/2/2018), Available at:
SIPRI, Stockholm International Peace Research Institute(SIPRI2018), Arms Transfers Databas, (Observed:25/2/2018), Available at:  www.sipri.org/databases/armstransfers/sources-and-methods
SIPRI,Yearbook, (2005), Armament, Disarmament, and international security.Oxford university prees, (Observed:21/1/2018), accessible at: https://www.sipri.org/ yearbook/2005
Snyder, Jack. (2004), One World Rival Theories, Foreign Policy, pp. 53-62.
Solingen, Etel, (2007), Nucler Logics:Contrasting Paths in Esat asia and the Middle East,Princeton: Princeton University Press.
Takeyh, Ray, (2015), The New Saudi Foreign Policy, Council Foreign Relations(CFR), 9p, (Observed:23/12/2017), Available at address:https://www.cfr.org/expert-brief/new-saudi-foreign-policy.
Ulrike Freitag, (2012),Saudi arabia:Buying Stsbility,in:protest,revolt and regime change in the arab world:Actors,chllenges,Implications and policy options, by muriel assebury,berlin:stiftung wissenschaft und politik.
Wezeman, Pieter (March 2018), “Trends In International Arms Transfers”,12p: SIPRI, Fact Sheet, (Observed:10/12/2017), Available at address: http://books.sipri.org/files/FS/SIPR-at2017-0.pdf. Dune, Paul and Perlo-Freeman, Sam (2001), The Demand for Military spending in Developing Countries, Middlesex: center for Applied research in economics.