تبیین نقش ظرفیت نهادی در ارتقای تاب‌آوری شهری در بحران‌های زیست‌محیطی DOR:20.1001.1.10255087.1399.28.3.6.0

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین(ع)

2 دانشیار دانشکده علوم جغرافیایی ، دانشگاه خوارزمی

3 استادیار دانشکده علوم جغرافیایی ، دانشگاه خوارزمی

چکیده

در این  تحقیق با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی ابتدا با بررسی نظریات مختلف در حوزه نظریه‌‌های مختلف نهادگرایی و تاب‌آوری تبیین مفهومی و شاخص‌سازی یک الگوی ارزیابانه تاب‌آوری نهادمحور طراحی شد و سپس با استفاده از روش‌های کمی و با ابزار پرسشنامه این الگوی ارزیابانه در بحران زیست‌محیطی زلزله روی کلانشهر تهران مورد ارزیابی و سنجش قرار گرفت. نتایج بررسی‌های پیمایشی حاصل از این الگو نشان داد که منطقه یک کلانشهر تهران ازمنظر رویکرد ارزیابانه نهادمحور از تاب‌آوری مطلوبی برخوردار نیست. همچنین نتایج نشان‌دهنده این است که شاخص قوانین نسبت به دیگر شاخص‌ها در وضعیت بهتری قرار دارد و درجهت رویه‌ای‌شدن این شاخص، نهادها عملکرد بهتری داشته‌اند ازطرف‌دیگر، نتایج به‌دست‌آمده، نشان‌دهنده این نکته است که روابط مردم و سازمان‌ها در وضعیت نامطلوب و پایینی قرار گرفته است و ازنظر ظرفیت نهادی، اثر زیادی بر ناتاب‌آوری سامانه کلانشهر تهران در برابر بحران دارد.

کلیدواژه‌ها


بهرامی، سیروان و همکاران (1396)، تحلیلی بر وضعیت تاب‌آوری محلات شهر سنندج، فصلنامه مطالعات محیطی هفت‌حصار، ش 22: 45 ـ 62.
حمیدی، ملیحه (1385)، نقش، فرم، الگو و اندازه سکونت‌گاه­ها در کاهش خطرات ناشی از وقوع زلزله، طرح بسیج توان فنی کشور برای مقابله با زلزله، مرکز مقابله با سوانح طبیعی ایران.
هونکزهی، محمدامین (1397)، تبیین و تحلیل نقش ظرفیت‌های نهادی بر کاهش اثرات مخاطرات طبیعی (زلزله) در محیط‌های شهری، موردپژوهی: شهر زاهدان، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
Amaratunga, D., & Haigh, R. (2011). Post-disaster reconstruction of the built environment- building for resilience. john Wiley & sons.
Amin, A. (1998). an Institutional Perspective on Regional Economic Development, Paper Presented at the Economic Geography Research Group Seminar of Institutions and Governance, Department of Geography UCL, London.6-18
Brown, R. (2008), Local Institutional Development and Organizational Change for Advancing Sustainable Urban Water Futures, Environmental Management, 41-223
Davis, I.; Izadkhah, Y. (2006). Building Resilient Urban Communities. Article from OHI, 31, 1, 11-21
Eade, D. (1997), Capacity-Building: An Approach to People-centered Development, Oxfam Publication, London.10
Evans, B., Marko J., Sundback, S., and Theobald, K. (2005), Governing sustainable cities, Earthscan, London.3-41
Gibbs, C., Jonas, A., Suzanne, R., and Spooner, D. (2001), Governance, Institutional capacity and Partnership in Local Economic Development: Theoretical Issues and Empirical Evidence from the Humber, Transactions of the Institute of British Geographers, New Series, Vol. 26, No. 1.103-107
Giordano, B. (2001), Institutional thickness', political sub-culture and the resurgence of (the 'new') regionalism in Italy -a case study of the Northern League in the province of Varese, Transactions of the Institute of British Geographers, New Series, Vol. 26, No. 1
Healey, P. (1998), Building institutional Capacity through Collaborative Approaches to Urban Planning, Environment and Planning A, Vol. 30-1542
Holling, C. S., (1882) ,Resilience and stability of ecological systems, Annual Review of Ecology and Systematic, 8, Pp. 1-22
Horen, B. (2002), Planning for institutional capacity building in war-torn areas: the case of Jaffna, Sri Lanka, Habitat International, 26-115
Hudson, R. (2004), Addressing the Regional Problem: Changing perspectives in Geography and on Regions, Paper Presented to the Conference of Irish Geographers, 7-9 May, Maynooth.4-12
Imbaruddin, A. (2003), Understanding Institutional Capacity of Local Government Agencies in Indonesia, Ph.D Dissertation, the Australian national University, Canberra.
Manyena, S. B., (2006), The concept of resilience revisited, Disasters, 30, 4, Pp. 433-450.
Mayunga, J. S. (2007). Understanding and Applying the Concept of Community Disaster Resilience: A Capital-Based Approach. Summer Academy for Social Vulnerability and Resilience Building, 1-16
Morgan, K. (2004), Sustainable Regions: Governance, Innovation and Scale, European Planning Studies, Vol. 12, Iss 6
Morgan, K., and Nauwelaers, C. (2003), Regional Innovation Strategies: the Challenge for Less-Favoured Regions, Routledge
Norris F.H., Stevens S.( 2114). Peferrerbaum B., Wyche K.F. & Peferrerbaum R.I, Community resilience as a metaphor, theory, set of capacities, and strategy for disaster readiness, USA, American Journal of Community Psychology , 128111
Norris, F. H. et al. (2008). Community Resilience as a Metaphor, Theory, Set of Capacities and Strategy for Disaster. American Journal of Community Psychology, 41 (1 & 2), 127-150
Pickett, S. T. A., Cadenasso, M. L., & Grove, J. M. (2004). Resilient cities: Meaning, models, and metaphor for integrating the ecological, socio-economic, and planning realms. Landscape and Urban Planning, 69, 369–384.
Savitch, H.V. (1998), Global Challenge and Institutional Capacity: Or, How We Can Refit Local Administration for the next Century, Administration & Society, 30
Segnestam, L., Persson, A., Nilsson, M., Arvidsson, A., and Ijjasz, E. (2002) Country Environment Analysis: a Review of International Experience, Environment Strategy Papers, No 8., World Bank
Stein, H. (2008), Beyond the World Bank Agenda: An Institutional Approach to Development, The University of Chicago Press, Ltd., London.135-145
Teitz, M. (2007), Planning and the new institutionalisms, In Institutions and Planning, Verma, N.,  Amsterdam: Elsevier.
Tierney, K. and Bruneau, M. (2007). Conceptualizing and measuring resilience: a key to disaster loss reduction. TR News May-June, 14-17
UN/ISDR.(2005). Hyogo framework for 2005-2015: Building the resilience of the nations and communities to disasters. www.unisdr.org/wcdr/intergover/official-docs/ Hyogo- framework action- English .pdf, accessed, January 04, 2007.