تأثیر بسیج ظرفیت‌ها و منابع ملی در جنگ‌های آینده DOR:20.1001.1.10255087.1399.28.4.5.1

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش

3 دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

چکیده

با دقت در زندگی بشر در طول تاریخ می­توان دریافت که از ابتدای آفرینش، جنگ و درگیری با انسان همراه بوده و جزء جدایی‌ناپذیری از زندگی اوست. در جنگ­های اخیر، درگیریهای منطقهای و تکثیر و استفاده از فناوریهای مدرن نظامی نشان می‌دهد که وسعت، مشخصات و پیچیدگیهای محیط جنگها، لزوم تفکر و بررسی علمی، منطقی و نظاممند دفاعی را میطلبد و این آمادگی با شناخت صحیح از جنگ‌های آینده و فراهم‌نمودن منابع و ظرفیت­های ملی متناسب با نیازهای آن محقق می­شود. بدون‌‌تردید بسیج منابع و ظرفیت‌های ملی در پشتیبانی از جنگ‌های آینده در سرنوشت آن تأثیر بسزائی خواهد داشت. در شرایط تهدید دشمنان و به وقوع پیوستن جنگ، بسیج منابع ملی بسته به شرایط داخلی و خارجی و نیز باتوجه‌به نوع و ویژگی تهدیداتِ پیش­ رو، متفاوت بوده و می­تواند اثرات متفاوتی ایفا نماید. این تحقیق با هدف دستیابی به تأثیر بسیج امکانات و منابع ملی در جنگ­های آینده انجام‌ شده است. پژوهش حاضر، از نوع کاربردی بوده و با روش آمیخته، ضمن مطالعات کتابخانه­ای و اسنادی، داده­های جمع‌آوری‌‌شده مورد تجزیه‌وتحلیل کمی قرارگرفته و نتایج آن در روش کیفی مورد بهره­برداری واقع ‌شده است. براساس یافته­های تحقیق بسیج منابع ملی می­تواند ظرفیتی بی­نظیر را دراختیار فرماندهان قرار دهد تا با اتکا به آن بتوانند اولاً بازدارندگی ایجاد نمایند و ثانیاً درصورت بروز جنگ، سرنوشت نبرد را به نفع جبهه خودی تغییر دهند. درپایان، محققین پیشنهادهایی کاربردی نیز ارائه نموده­اند.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم (1388)، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی، تهران: انتشارات جمهوری.
امام خمینی، سید روح‌اله (1369)، صحیفه نور، تهران: سازمان مدارک فرهنگ اسلامی.
امام خامنه‌ای، سیدعلی، مجموعه بیانات. قابل‌دسترسی در:                                           www.khamenie.ir
اندیشگاه شریف (1388)، پارادایم­های حاکم بر جنگ­ آینده، تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
باقری کبورق، علی (1370)، کلیات و مبانی راهبرد و جنگ، تهران: بین‌الملل.
جعفری، علی‌اکبر و منفرد، سیدقاسم (۱۳۹۰)، رفتارسنجی امریکا درقبال دومینوی انقلاب‌های خاورمیانه فصلنامه  آفاق امنیت، س 4، ش 11: 39 ـ 56.
جمعی از نویسندگان (1384)، جنگ نامتقارن، مندرج در مجموعه مقالات، ترجمه مرکز برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی، تهران: معاونت آموزش و نیروی انسانی ستاد مشترک سپاه.
جمعی از نویسندگان (1388)، عملیات تأثیرمحور، رویکردها و ابعاد آن، تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
حافظ­نیا، محمدرضا (1393)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.
حافظ‌نیا، محمدرضا و همکاران (1385)، طراحی مدل سنجش قدرت ملی کشورها، فصلنامه ژئوپولیتیک، ش 2: 46 ـ 73.
خانی، مهدی (1379)، استراتژی دفاع همه‌جانبه، تهران: معاونت آموزش نمسا (کتاب درسی).
دهقان، علی‌رضا (1388)، نظریه‌های ارتباطات، تألیف سورین، ورنر جی و تانکارد، جیمز دبلیو، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ذوالقدر، محمدباقر (1387)، بسیج ملی، تهران: دانشگاه عالی دفاع،.
سلامی، حسین (۱۳۹۴)، دستاوردهای حضور در سرزمین شام.  قابل دسترسی در: