تحلیلی بر کاربردهای راهبردی هوش مصنوعی در حوزه نظامی و دفاعی

اجلی, مهدی

doi:10.47176/dpj.2026.1900

تحلیلی بر کاربردهای راهبردی هوش مصنوعی در حوزه نظامی و دفاعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مهدی اجلی

استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

10.47176/dpj.2026.1900

چکیده

در وضعیت کنونی توسعه جهانی، ضرورت استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در هر حوزه و صنعتی اجتناب‌ناپذیر است. سرعت پیشرفت کاربرد این فناوری موجب شده است که مسئولان و دست‌اندرکاران حوزه‌های مختلف به چگونگی آموزش و سرمایه‌گذاری جهت استفاده بهینه از این عامل کلیدی انقلاب صنعتی چهارم بیندیشند. در این میان تقویت هوشمندانه قدرت نظامی و دفاعی به دلیل گسترش تعرض کشورهای قدرت‌طلب و منفعت‌گرا از اهمیت بسزایی برخوردار شده است. بدین منظور پژوهش حاضر با تأمل بر این ضرورت به شناسایی و تحلیل کاربردهای راهبردی هوش مصنوعی در حوزه نظامی و دفاعی کشور پرداخته است. روش پژوهش از نظر "هدف، گردآوری و روش تحلیل داده‌ها" از نوع "کاربردی- توصیفی- همبستگی و کمی" است. پس از استخراج کاربردهای راهبردی هوش مصنوعی در حوزه نظامی و دفاعی، مدل مفهومی اولیه شامل نه کاربرد و فرضیه ارائه شد. جامعه آماری شامل خبرگان فناوری هوش مصنوعی در صنایع نظامی و دفاعی هستند که تعداد آنها نامعین است. بدین منظور از طریق نمونه‌گیری هدفمند و روش گلوله‌برفی، 65 خبره دردسترس با دانش و سابقه کافی انتخاب شدند. برای آزمودن فرضیه‌ها و شناسایی کاربردهای راهبردی اثربخش در حوزه نظامی و دفاعی کشور، از رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شد. در تحلیل نهایی، ضرایب بارهای عاملی بالاتر از 5/0 برای سازه‌ها نشان از تثبیت پایایی مدل دارد. مقادیر تی- ولیو برای سازه‌ها بالاتر از 96/1 و تمامی فرضیه‌های پژوهش تأیید شدند. شاخص نیکویی برازش برای مدل، مقدار 342/0 حاصل شد که حاکی از برازش قوی مدل کلی است. در ادامه با تکنیک تحلیل نسبت ارزیابی و..

کلیدواژه‌ها

هوش

هوش مصنوعی

کاربردهای راهبردی

حوزه نظامی و دفاعی

حداقل مربعات جزئی

سوارا

موضوعات

دفاعی امنیتی

عنوان مقاله English

An analysis of the strategic applications of artificial intelligence in the military and defense fields

نویسنده English

Mehdi Ajalli

Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Management and Accounting, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.

چکیده English

In the current state of global development, the need to use artificial intelligence tools in every field and industry is inevitable. The rapid progress in the application of this technology has caused officials and stakeholders in various fields to think about how to train and invest in order to optimally use this key factor of the Fourth Industrial Revolution. In the meantime, intelligently strengthening military and defense power has become of great importance due to the expansion of aggression by power-seeking and self-interested countries. For this purpose, the present study, reflecting on this necessity, has identified and analyzed the strategic applications of artificial intelligence in the country's military and defense fields. The research method in terms of "objective, data collection and analysis method" is of the "applied-descriptive-correlational and quantitative" type. After extracting the strategic applications of artificial intelligence in the military and defense fields, an initial conceptual model was presented including nine applications and hypotheses. The statistical population includes experts in artificial intelligence systems in the military and defense industries, the number of whom is uncertain. For this purpose, 65 available experts with sufficient knowledge and experience were selected through purposeful sampling. To test the hypotheses and identify effective strategic applications in the military and defense fields of the country, structural equation modeling with a partial least squares approach was used. In the final analyses, factor loading coefficients above 0.5 for the constructs indicate the stability of the model. Cronbach's alphas were extracted for all constructs above 0.70, which indicates..

کلیدواژه‌ها English

Intelligence

Artificial intelligence

strategic applications

military and defense field

partial least squares

SWARA

داوری، علی؛ رضازاده، آرش (1393). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS، چاپ دوم، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.

روحانی قهساره، علیرضا (1404). بررسی نقش هوش مصنوعی و چالش‌های آن در مدیریت منابع انسانی. پژوهش‌های مدیریت و فرماندهی نظامی، 20(57)، بهار و تابستان، صص 37-17.

شاکری، یاسر (1402). هوش مصنوعی در نیروهای مسلح: مروری بر قابلیت‌ها، کاربردها و چالش‌ها. فصلنامه تمدن حقوقی، 6(18). 201-250. doi: 10.22034/lc.2024.449459.1457.

عباسی‌راعی، علی؛ کریمی نظری، محمدحسین و چهری، متین (1404). نقش مهندسی رزمی با رویکرد هوش مصنوعی در جنگ‌های آینده در حوزه جنگ شناختی. فصلنامه علمی آینده پژوهی مطالعات میان رشته‌ای نوین. 1(1)، 59-68.

میرحاج، حسن؛ محمدی، مجتبی و عبدالهی، روح‌اله (1404). اصول و کاربرد هوش مصنوعی در شناسایی حملات N.B.C. ، پژوهش‌های مدیریت و فرماندهی نظامی، بهار و تابستان، 20(57)، صص 138-115.

نظری، علی اشرف (1403). هوش مصنوعی و تحول بنیادین در سیاستگذاری‌های امنیتی- دفاعی: درک جایگاه امنیت انسانی. سیاستگذاری عمومی، 10(4)، 54-74. doi: 10.22059/jppolicy.2024.99826

Ajalli M (2024) Conceptual modeling of determining factors in the assessment of sustainability and resilience of the supply chain: study of rubber industry suppliers in Iran. J Rubber Res 27:259–274.

Ajalli, M. (2025a). A Combined Decision System for Critical Success Factors and Influential Parts of Blockchain Technology. Iran J Sci. https://doi.org/10.1007/s40995-025-01844-8.

Ajalli, M. (2025b). A hybrid approach of CFA-FAHP-SWARA-ARAS for evaluating the readiness criteria of zinc industry green suppliers in blockchain technology adopting, Results in Engineering, Volume 27, https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.106034.

Albrecht, K., Nitzl, C., and Borghoff, U. M. (2022). “Transdisciplinary software development for early crisis detection,” in Computer Aided Systems Theory -EUROCAST 2022 - 18th International Conference, Las Palmas de Gran Canaria, Spain, Feb 20–25, 2022, Revised Selected Papers, Lecture Notes in Computer Science 13789 (Springer), 3–10. doi: 10.1007/978-3-031-25312-6_1.

Brisson, A., Pereira, G., Prada, R. et al., (2021). Articial intelligence and personalization opportunities for serious games,” Proceedings of the AAAI Conference on Arti5cial Intelligence and Interactive Digital Entertainment, vol. 8, no. 5, pp. 51–57.

Cho, S., Shin, W., Kim, N., Jeong, J., and In, H. P. (2020). Priority determination to apply artificial intelligence technology in military intelligence areas. Electronics 9:2187. doi: 10.3390/electronics9122187.

Clark, R. M. (2013). Intelligence Collection. California, USA: CQ Press, SAGE Publications.

Clark, R. M. (2019). Intelligence Analysis: A Target-Centric Approach. California, USA: CQ Press, SAGE Publications.

Cummings, M. L., (2017). Artificial Intelligence and the Future of Warfare, Institute of International Affairs London, London, UK.

Das, S., Dey, A., Pal, A., and Roy, N. (2015). Applications of artificial intelligence in machine learning: review and prospect,” International Journal of Computer Application, vol. 115, no. 9, pp. 31–41.

Gartin, J. W. (2019). The future of analysis. Stud. Intell. 63, 1–5.

Hare, N., and Coghill, P. (2016). The future of the intelligence analysis task. Intell. Nat. Secur. 31, 858–870. doi: 10.1080/02684527.2015.1115238.

Heller, C. H. (2019). The future navy—near-term applications of artificial intelligence, Naval War College Review, vol. 72.

Heller, C. H. (2020). Near-term applications of artificial intelligence,” Naval War College Review, vol. 72.

Horlings, T. (2023). Dealing with data: coming to grips with the information age in intelligence studies journals. Intell. Nat. Secur. 38, 447–469. doi: 10.1080/02684527.2022.2104932.

Lowenthal, M. M. (2022). Intelligence: From Secrets to Policy. California, USA: CQ Press, SAGE Publications.

NATO (2016). AJP-2.1 Allied joint doctrine for intelligence procedures. Available online at: https://jadl.act.nato.int/ILIAS/data/testclient/lm_data/lm_152845/Linear/ JISR04222102/sharedFiles/AJP21.pdf (accessed May 10, 2025).

Nitzl, C., Cyran, A., Krstanovic, S., and Borghoff, UM. (2025). The use of artificial intelligence in military intelligence: an experimental investigation of added value in the analysis process. Front. Hum. Dyn. 7:1540450. doi: 10.3389/fhumd.2025.1540450.

Phythian,M., et al. (2013). Understanding the Intelligence Cycle. London: Routledge. doi: 10.4324/9780203558478.

Rashid, A. B., Kausik, A. K., Sunny, A. A. H., Bappy, M. H. (2023). Artificial Intelligence in the Military: An Overview of the Capabilities, Applications, and ChallengesInternational Journal of Intelligent Systems, 4, Volume 2023, Article ID 8676366, 31 pages (1-31). https://doi.org/10.1155/2023/8676366.

Sadiku, M. N. O., and Musa, S. M. (2021). Military Intelligence. New York: Springer, 249-262. doi: 10.1007/978-3-030-77584-1_20.

Šarić, J., & Abramović, B. (2025). Using SWARA for the Evaluation Criteria of Connecting Airports with Railway Networks. Systems, 13(6), 428. https://doi.org/10.3390/systems13060428.

Sharma, P., Sarma, K. K., and Mastorakis, N. E. (2020). Artificial intelligence aided electronic warfare systems- recent trends and evolving applications,” IEEE Access, vol. 8, pp. 224761–224780.

Taddeo, M., McNeish, A., D. (2021). Blanchard, and E. Edgar, “Ethical principles for artificial intelligence in national defense,” Philosophy & Technology, vol. 34, no. 4, pp. 1707–1729.

Vogel, K. M., Reid, G., Kampe, C., and Jones, P. (2021). The impact of AI on intelligence analysis: tackling issues of collaboration, algorithmic transparency, accountability, and management. Intell. Nat. Secur. 36, 827–848. doi: 10.1080/02684527.2021.1946952.

Werro, A., Nitzl, C., and Borghoff, U. M. (2024). On the role of intelligence and business wargaming in developing foresight. preprint arXiv:2405.06957. doi: 10.48550/arXiv.2405.06957.

Zhang, Y., Dai, Z., Zhang, L., Wang, Z., Chen, L., and Zhou, Y. (2020). Application of artificial intelligence in military: from projects view,” in Proceedings of the 2020 6th International Conference on Big Data and Information Analytics (Big-DIA), Shenzhen, China, December.